Đợt mua sắm nâng cấp máy làm việc cuối năm, nhiều người chi tiền chọn laptop có tần số quét cao để đỡ mỏi mắt nhưng thực tế dùng vẫn thấy chữ bị nhòe khi cuộn trang. Con số 144Hz in trên tem máy không đồng nghĩa với chuyển động sắc nét nếu thời gian phản hồi điểm ảnh (response time) quá tệ.
Tương quan giữa tần số quét và thời gian phản hồi
Tần số quét (refresh rate) tính bằng Hz biểu thị số khung hình tấm nền vẽ lại trong một giây. Tuy nhiên, mỗi chu kỳ quét đều có một khoảng thời gian hiển thị cố định (Frame Time). Nếu điểm ảnh Gray-to-Gray (GtG) mất từ 25–45 ms để chuyển màu, nó không thể bắt kịp chu kỳ 6,94 ms của màn 144Hz. Dữ liệu phân tích từ reviewlaptop.vn cho thấy sự lệch pha này tạo ra vệt bóng ma (ghosting) kéo dài phía sau con trỏ và dòng chữ.
Chu kỳ hiển thị khung hình theo tần số quét:
- 60Hz: Frame Time = 16,67 ms
- 120Hz: Frame Time = 8,33 ms
- 144Hz: Frame Time = 6,94 ms
- 240Hz: Frame Time = 4,16 ms
Nguyên tắc: Tốc độ GtG phải nhỏ hơn hoặc bằng Frame Time để triệt tiêu bóng mờ.
Đánh giá theo từng nhóm nhu cầu thực tế
Hiệu quả hiển thị phân hóa rõ rệt tùy theo tác vụ hàng ngày:
- Dân lập trình và xử lý văn bản: Tấm nền 120Hz có độ trễ GtG dưới 15 ms giữ nét chữ rất tốt khi cuộn tài liệu liên tục trong 8–10 tiếng làm việc. Màn hình 60Hz tiêu chuẩn với độ trễ 25 ms vẫn dùng ổn định cho việc gõ code tĩnh hay nhập số liệu cơ bản.
-
Người chơi game chuyển động nhanh: Các dòng máy giá rẻ dùng tấm nền IPS chất lượng thấp thường bị bóng mờ nặng do mạch điều khiển không cân chỉnh tính năng tăng tốc điện áp (
Overdrive). Nhóm này bắt buộc phải chọn màn hình có GtG thực tế dưới 6,94 ms thay vì chỉ nhìn vào con số 144Hz quảng cáo.
Đừng bỏ thêm tiền cho thông số quét cao trên các dòng laptop phổ thông nếu tấm nền đi kèm có thời gian chuyển màu chậm chạp. Hãy ưu tiên tấm nền có tốc độ phản hồi điểm ảnh tương thích với tần số quét để mắt không phải điều tiết quá mức.
