PiKon Telescope — กล้องโทรทรรศน์ 3D พิมพ์ ขับเคลื่อนด้วย Raspberry Pi
🔭 พิสูจน์ว่ากล้องโทรทรรศน์ไม่จำเป็นต้องแพงหลายหมื่นบาท
บทความนี้จะพาทุกคนมารู้จัก PiKon Telescope — โปรเจกต์โอเพนซอร์สจาก University of Sheffield ที่ใช้ 3D Printing + Raspberry Pi สร้างกล้องโทรทรรศน์ในราคาไม่ถึงพันบาท
PiKon Telescope คืออะไร?
PiKon Telescope ถูกคิดค้นในปี 2014 โดย Mark Wrigley สำหรับงาน Festival of the Mind ที่ University of Sheffield เป้าหมายคือพิสูจน์ว่าเทคโนโลยีถูก ๆ อย่าง 3D Printing และ Raspberry Pi สามารถทำอุปกรณ์วิทยาศาสตร์ระดับมืออาชีพได้จริง
หลักการทำงาน
PiKon ใช้ระบบ Newtonian reflecting telescope แต่ตัดกระจกรอง (secondary mirror) และเลนส์ตา (eyepiece) ออก แทนที่ด้วยกล้อง Raspberry Pi โดยตรง
ขั้นตอน:
- แสงเข้าท่อกล้อง
- กระทบกระจกเว้า (concave objective mirror) ขนาด 4.5 นิ้ว (113mm) ที่ก้นท่อ
- สะท้อนกลับมาตกลงบนเซนเซอร์ของกล้อง Pi โดยตรง — ที่ prime focus
สเปคหลัก
| รายการ | ค่า |
|---|---|
| ขนาดกระจก | 4.5 นิ้ว (113mm) |
| Focal length | ~600-800mm |
| กล้อง | Raspberry Pi HQ Camera (Sony IMX477R, 12.3MP) |
| ขยาย | ~160 เท่า |
| มุมมอง | ~¼ องศา (ดวงจันทร์ครึ่งดวง) |
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม
ชิ้นส่วนพิมพ์ 3D (ฟรี):
- ฐานกระจก (mirror mount)
- ตัวจับกล้อง (camera holder / spider)
- ปุ่มโฟกัส (focus knob)
- ฐานขาตั้ง (tripod mount)
- เคสสำหรับ Raspberry Pi
ไฟล์ .stl ทั้งหมดดาวน์โหลดได้ฟรีจาก Instructables และ Wikifactory
อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์:
- Raspberry Pi (any model with camera port)
- Raspberry Pi High Quality Camera
- แผ่นรองกล้อง (C-mount adapter หรือ 3D printed adapter)
ออปติคัล:
- กระจกเว้า 4.5 นิ้ว (Newtonian primary mirror)
- ท่อ PVC ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 150mm
ฮาร์ดแวร์:
- น็อต สกรู สปริง ขนาดต่าง ๆ
- ขาตั้งกล้อง (tripod มาตรฐาน)
ถ่ายภาพได้อะไร?
ดวงจันทร์ — ถ่ายได้สวยงาม ความละเอียด 12.3MP เพียงพอเห็นรายละเอียดบนพื้นผิว
ดาราจักร / เนบิวล่า — เริ่มยาก เพราะ:
- Sensor noise จากกล้อง Pi
- แสงปนเปจากมลพิษทางแสง
- ต้องใช้เทคนิค Exposure Stacking — ถ่ายหลาย ๆ ภาพแล้วเฉลี่ย เพื่อลด noise และเพิ่ม signal
เทคนิคพิเศษ: Exposure Stacking
- ถ่ายภาพเดียวกันหลาย ๆ ภาพ (10-50+ ภาพ)
- นำมาซ้อนทับกัน โปรแกรมจะเฉลี่ยค่า pixel
- noise ลดลง รายละเอียดเพิ่มขึ้น
ใช้ซอฟต์แวร์ฟรีอย่าง DeepSkyStacker หรือ Siril
ข้อดีของ PiKon
✅ ราคาถูก — ประกอบเองได้ในค่ำคืนเดียว
✅ โอเพนซอร์ส — ดาวน์โหลดไฟล์ได้ฟรี ดัดแปลงได้ตามใจชอบ
✅ พกพาได้ — พิมพ์แยกชิ้นส่วน ประกอบที่ไหนก็ได้
✅ เรียนรู้เรื่องออปติคัล — เข้าใจหลักการกล้องโทรทรรศน์แบบลึกซึ้ง
สิ่งที่น่าสนใจในปี 2026
เวอร์ชันล่าสุดรองรับ Raspberry Pi High Quality Camera (Sony IMX477R) พร้อม adapter พิมพ์ 3D ได้เลย ความละเอียด 12.3MP ทำให้ภาพดวงจันทร์คมชัดขึ้นมาก
มีคนในชุมชนพัฒนาเวอร์ชัน motorized tracking เพิ่มเข้าไป หมุนตามท้องฟ้าโดยอัตโนมัติ ถ่ายดาราจักรได้นานขึ้นโดยไม่ต้องพิงขาตั้ง
ลิงก์สำหรับผู้สนใจ
สรุป
PiKon Telescope เป็นตัวอย่างที่ดีที่สุดว่าเทคโนโลยีเปิดเผย (open technology) สามารถลดอุปสรรคของการเข้าถึงวิทยาศาสตร์ได้อย่างไร ถ้ามี 3D Printer + Raspberry Pi อยู่บ้าน ลองดูได้เลย 🚀
